"Hou me even vast"

Psychische belasting en ondersteuning

Mannen en vrouwen
De fertiliteitsbehandeling levert op verschillende momenten spanningen op. Mannen en vrouwen ervaren dit vaak anders en reageren er ook verschillend op. Het is belangrijk dat man en vrouw de verschillende manieren van elkaar weten en erkennen. Ieder mens is anders en mag anders met bepaalde situaties omgaan.

Probeer het te zien als een ontdekkingsreis: je staat samen voor iets moeilijks, voor een langdurige periode met veel spanningen en wat zal dat met je doen?
Dat ga je gaandeweg ondervinden, je leert zaken van jezelf kennen, leuke en minder leuke kanten, soms gedrag waar je misschien niet trots op bent, maar wat wel onderdeel is van wie je bent.

Erkennen van jezelf (en dat ook toestaan bij de ander) is van belang: zo geef je elkaar de ruimte!

Delen met elkaar
Het is verder noodzakelijk dat man en vrouw elkaar op de hoogte houden van wat ze ervaren, en dan niet algemeen maar zo specifiek mogelijk: niet “het is spannend” maar: jezelf afvragen hoe het vandaag is en dat vertellen aan je partner, bijvoorbeeld:

“Vanochtend werd ik al helemaal gestresst wakker, en kon ik alleen maar denken dat het niet goed zou gaan, hierdoor reageerde ik wat kortaf naar jou als mijn partner”,
“later kwam ik mijn collega tegen die even liet merken dat ze weet dat het voor ons een spannende tijd is en daar kikkerde ik wel weer van op”,
“vanavond hebben we een videofilm gehuurd zodat we wat afleiding hebben”.
Door het specifiek te maken is het niet “alweer hetzelfde verhaal, hetzelfde liedje – dat kennen we nu onderhand wel”. Je hebt elke dag een nieuw verhaal te vertellen en naar een nieuw verhaal wil je partner wel luisteren.

Verschil tussen mannen en vrouwen
Mannen lossen graag problemen op (en zijn daar vaak ook goed in). Echter het probleem van de belasting van de behandeling is moeilijk op te lossen: het is meer trachten een weg ermee te vinden. Het is zeker niet “eenmaal bespreken en dan weten we het wel”. Mannen haken soms af als ze het niet kunnen oplossen. Belangrijk is dat ze beseffen dat ze niet zo heel veel hoeven te doen, als ze er maar wel bijblijven: niet weglopen voor emoties, maar luisteren, aanhoren, troosten.

Als de emoties er mogen zijn, zal de spanning al anders ervaren worden. Een veel gehoorde klacht van vrouwen: “mijn man is geen prater”. Vaak is het gesprek voor mannen inderdaad moeilijk. Ze zeggen in de ogen van de vrouw soms net de verkeerde dingen op het verkeerde moment. Belangrijk is om te zien wat hij dan wel doet: misschien niet door te praten, maar luistert hij wel? Hoe zorgt hij voor zijn partner: zorgen door taken over te nemen? Zorgen voor afleiding?

Deze zaken dienen ook gezien en erkend te worden.

Verder zijn ook mannen geen helderzienden.
Wil je iets van je man, vraag er dan om!

“Luister even naar me.”
“Hou me even vast.”
Je helpt je partner door aan te geven wat je prettig vindt.
Hij zal wellicht blij zijn om iets te kunnen doen en jij omdat je krijgt wat je nodig hebt.

Een mens doet datgene wat eerder goed geholpen heeft: soms blijk je voor zaken te staan die te groot of te moeilijk lijken.
Dan moet je iets nieuws leren: een afspraak met het medisch maatschappelijk werk kan je weer op het goede spoor brengen.

Is het verstandig om er met anderen over te praten of is het juist beter om het geheim te houden?
Dit is voor iedereen verschillend. De ervaring van veel patiënten is dat het prettig is een aantal mensen in de omgeving over de behandeling te kunnen vertellen. Vooral naaste familie en goede vrienden kunnen erg veel steun bieden. Vaak is het vanwege frequent bezoek aan het ziekenhuis ook niet gemakkelijk de behandeling verborgen te houden voor bijvoorbeeld de werkgever en zul je indien je dit nodig vindt één en ander kunnen uitleggen.

Verminderde vruchtbaarheid is soms een moeilijk te bespreken onderwerp.
Te veel mensen op de hoogte brengen kan ook wel eens tot teleurstellingen leiden. Mensen kunnen soms ongewild ontactische opmerkingen maken of kwetsend zijn.

Als u het nodig vindt, kunt u bij de verpleegkundigen van het fertiliteitsteam een afspraak maken voor een ondersteunend gesprek tijdens en na de behandeling. Deze afspraak maakt u via het telefonisch spreekuur.
Binnen het team zijn een maatschappelijk werker, een klinisch psycholoog werkzaam en seksuoloog werkzaam. Na verwijzing door uw behandelend arts kunt u ook bij hen terecht voor ondersteuning. Deze begeleiding wordt gezien als onderdeel van de behandeling en zal in de meeste gevallen ook vergoed worden door de zorgverzekeraar.

Heeft spanning of stress invloed op het succes van een behandeling?
Gelukkig heeft de zeer begrijpelijke spanning van de behandeling geen invloed op het resultaat. Iedereen ervaart de behandelingen op zijn of haar eigen manier. Het ‘Appeltjesboek’ (een schriftje waarin ervaringen gedeeld worden en dat ter inzage ligt op de rustkamer, maar waar altijd om gevraagd kan worden) laat dit soms op zeer ontroerende wijze zien.

Hoeveel stress of klachten brengt een IVF- of ICSI- behandeling met zich mee?
Vruchtbaarheidsbehandelingen zijn meer dan alleen een medische ingreep. Vooral de wachttijd ná de behandeling is erg spannend vanwege de vraag of de innesteling wel of niet zal lukken.
U kunt hier, voor zover bekend, zelf niets aan doen. In het algemeen wordt geadviseerd de dagelijkse bezigheden te hervatten. Ook vrijen mag.

(Door: S. Veenstra, psycholoog)